"Köme" Ödeti Ilçemizde halkın dinlendigi ve eglendigi çayır denilen yerde, yapılan gelenektir. Her yıl 31 Agustos köme senlikleri olarak kutlanmaktadır. Köme adeti kumelesmekten gelmektedir. Mucur'un çayır denilen mevkiinde 6 Mayıs Hıdırellez ile beraber baslar, havalar soguyana kadar, bilhassa pazar gunleri her hafta devam eder. Dinlenmek ve Eglenmek isteyen aileler, vatandaslar buralarda piknik yaparlar, agaçlıklar arasında dolasırlar, eglenirler, neseli ve mutlu bir gun geçirmeye çalısırlar. Eskiden genç kızlar ve erkekler buralarda görusup tanısır ve evlenmeye zemin hazırlarlarmıs. Bu durum gunumuzde önemini kaybetmistir. Mucur'un en guzel spor alanı buradadır. Gençler spor yarısmaları ve çalısmalarını çogu zaman burada yaparlar. Son yıllarda bir çok aile haftanın hemen her gununde piknige gitmekte ve yorgunluklarını gidermektedirler. Belediyece bu piknik yerlerine piknik masaları ve oturaklar yaptırılmıstır. Cevreye çöp bidonları konulmus ve gelecekte de daha duzenli hale getirmek için çalısmalar yapılmaktadır. Burada bulunan Osman Pınarı denilen çesme Mucur'un en unlu soguk su çesmesidir. Basta Kirsehir olmak uzere yakın Il ve Ilçelerden de eglenmek ve piknik yapmak uzere çayır denen mevkiye insan akını olmaktadır.

Bulgur Yapımı

Bulgur Turk insanının bas yiyecegidir. Bulgur basit göruldugu kadar hazırlanması da zahmetli bir yiyecektir. Bulgur yapımı için alınan bugday, buyuk bag legenlerin yahut kazanlarında alevli atesle kaynatılır. Sonra kuruması için genisçe ve gunes alan bir yerde bez yahut kilimler uzerine serilir. Tavuklar ve baska hayvanlar zarar vermesin diye basında beklenir. Kaynatılan bulgurdan komsulara da verilir. Taze sıcak bulgurun içine ceviziçi karıstırılarak yemesi çok guzel olur. Kuruma isi bazen birkaç gunde ancak olur. Kuruyan bulgur "Sohu Tası" (Dibek) denilen içi oyuk taslarda buyuk tokmaklarla dövulur, bulgur dövme isi zor oldugundsn mahallenin gençleri toplanıp dögerler. Bulgur iki, uç hatta dört tokmakla birlikte dogulur. Bulgur dögerken turkuler söylenir, çesitli yiyecekler yenir çogu zaman bulgur aksam serin havada dogulur, dögulen bulgur eskiden tas degirmenlerde evde çekilirdi. Artık bulgur mevsiminde mahallelerde gezen motorlu degirmenler de çekilmektedir. Cekilen bulgur savrulur ve elenir. Savururken bulgur unu ayrılır Buna "Kavut" denir. Kavut pekmezle karıstırılıp yenir. Bir çesit helvadır. Bulgur elendiginde iki kısma ayrılır. Kalın kısmı bulgur olarak kullanılır. Ince olanı da dugudur. Dugu de çorba ve bazı yemeklerin yapımında kullanılır.

YEMEKLERI

Mantı (Kesme Mantı):
Una yumurta katılarak hamur yapılır. Tuz ilave edilir. Hamur yuvarlak bezi yapılır. Oklava veya merdane ile açılır. Hafif kurumaya bırakılır. Açılmıs olan ve biraz kuruyan hamur ustuste konup ince dilimler halinde kesilir. Kesilen mantılar kurutulur. Pisirmesi ise makarna gibi olur. Suyu kaynatılır ve biraz tuz atılır. Mantı kaynayan suda haslanır ve suyu suzulur. Onceden hazırlanan sarımsaklı yogurt ile iyice karıstırılır. Sonra bir baska kapta uzerinin sosu hazırlanır. Sos yag, bolca domates, biber, kıyma, ile yapılır. Sosun karabiber, pul biber ve maydanoz ekilir. Sarımsaklı yogurt ile karıstırılmıs mantının yine uzerine sos dökulerek servise hazır hale getirilir.

Yogurt Corbası:
Yarma denilen dögme bugdayla yesil mercimek, biraz haslanmıs nohut guzelce yıkanır. Suzme yogurt ile bunlar iyice karıstırılır. Içine bir yumurta kırılır. Iki kasık kadar un katılır. Cok az ayçiçek yagı damlatılır. Mevsimine göre içine yas veya kuru nane atılır. Bunlar iyice karıstırılır. Biraz su ilave edilir. Kaynayıncaya kadar karıstırılır. Devamlı karıstırılmazsa çorba kesilebilir. Corban atese konunca içine patates, domates, yesil biber, patlıcan atılır. Ilkbaharda temizlenmis kenger atılır. Corba pistikten sonra baska bir kapta kuru nane ile yag hafif kavrulup çorbanın uzerine dökulur ve servis yapılır.

Hasirde:
1 kg. un, 1/2 kg. seker. Tereyag ile Un kavrulur. Seker un ile karıstırılır. Ustunu kaplayacak sekilde soguk su ilave edilip karıstırılarak suyunu çekinceye kadar pisirilir. Biraz tereyag ilave edilip çok az tuz atılıp biraz daha pisirilip ocak kapatılır. Sonra tereyag eritilip ustune dökulur. On onbes dakika dinlendikten sonra servis yapılır.

Gendeme (Kemikli Et):
Yarım kilo kusbası et tencereye konur. Suyu çekinceye kadar ateste pisirilerek sogan dogranır. Biraz yag ilave edilerek, pisinceye kadar beklenir. Daha sonra domatesi ve biberi ilave edilip çok miktarda su konur. Yarım kilo yarma ilave edilirse iki kilogram su konur, tuz ilave edilip yarma dagılacak duruma gelinceye kadar pisirilerek servis yapılacak hale getirilir.

Mangır Corbası:
Yesil mercimek suda hoplanır. Sonra kuçuk kare biçiminde kesilmis çorbalık mantı ilave edilip pisirilir. Eli biraz yakacak sekilde sogutulup servise hazırlanır. Diger taraftan sarımsak dövulup suzulmus yogurt ilave edilir. Onceden hazırlananlar
Soganlama: 250 gr. tereyag, 1 kg kıyma, 2 kg. kuru sogan, 1 kg. domates 100 gr. sivribiber, pul biberi, maydanoz, kara biber ve biraz da salça. Tereyag, kuru sogan, kıyma ve sivri biber ateste öldurulur. Sonra domates tuz baharat, maydanoz ilave edilerek iç hazırlanır.
Hamuru: Un, tuz ve su ilave idelerek normal yumusaklıkta hamur haline getirilir. Limon buyuklugunde beziler alınır. Börek tepsisi buyuklugunde açılır. Yukarıda hazırlanan içten alınan bir yemek kasıgı iç açılan yufkanın yarısına yayılıp ustu diger kısmı ile kapatılır. Sac uzerinde pisirilir. Uzumle yemesi guzel olur.
Pelte: 1/2 kg. un-250 gr. tereyag-250 gr. pekmez. Un yag ile pembelesinceye kadar kavrulur. Biraz su ile pekmez ilave edilir, karıstırılarak suyunu çekinceye kadar pisirilir. Biraz tuz ilave edilip atesten indirilir. Tabaklara konduktan sonra uzerine tereyag eritilirek dökulur. Uzerine ceviz ezilip dökulebilir.

OYUNLAR

Koca Oyunu:
Azap denilen (yuzu is yahut kazan karasıyla siyahlatılmıs birisi) kadın gibi giydirilmis iki erkek, köy (veya mahalle) odasına getirtilir. Koca denilen ihtiyara teslim edilir. Bir ara azap dısarı çıkınca, def ve kasıkla "Menevse biter, bahar, yaz geldi aman aman"turkusu söylenerek azap oynatılmak istenir. Azap önce razı olmaz. Sonunda razı edilir. Oyun devam eder. Azap'ın sırtına kalın bir bas yastıgı baglanır. Odada bulunanlardan bazıları ellerine degnek alarak, azap daha hızlı oynasın diye sopalarla vurmaya baslarlar Bilhassa dugunler de bu oyun oynanır.

Odun Getirme Oyunu:
Dugun ekmegi yapmakta kullanılacak odunları oglan tarafı baglardan toplayıp getirirler. Dugunevi dugun ekmegini yapmaya baslar. Yapılan yaglı çörekler yenir ve bir kisi tarafından kız evine yaglı ekmek gönderilir. Bazen bazlama adı verilen çörekler, yaslı, saygın bir kisi tarafından odalardaki misafirlere verilir. Sonra Mahalli turkulerle tef ve kasık çalarak gençler oynatılır.

Kelle Atma Oyunu:
Bu oyun daha ziyade yarısma seklinde olur. Dugune gelen gençler, koyun veya sıgır kellesini yuksek bir damın uzerine atmaya çalısırlar, kelleyi dama atamayanlar atan tarafa ziyafet çeker. Ziyafetten sonra turkuler söylenerek eglenilir.

Demir Atma Oyunu:
Kelle atma oyunu gibidir. Duz sokakta iki takım halinde gençler yarısırlar. Demiri en uzaga atanlar galip gelir, ötekilerine ziyafet çektirirler. Gençler daha sonra eglencelerine sıra turkusu ile devam ederler

As-Kes Oyunu:
Dugunlerde gelin gelip gerdege girdiginin ertesi gunu yapılır. Guveye bey adı verilir. Beyi seven arkadasları bir araya toplanır. Beyin iki zaptiyesi bulunur. Zaptiyeler bir agaca ip baglayıp bogazlarına silah asarlar. Odanın tavanına adam asmak için ip baglanır. Ve sudan bahanelerle sikayet edilen adamı yargılar ve asılması için emir Verirler, suçlu kurtulmak için para, kuzu ziyafeti vs. vaadinde bulunup, kurtulur. Toplantıda bulunanlara ziyafet verilir, yiyip içildikten sonra oyun ve eglence devam eder.

Sin-Sin Oyunu:
Dugun birinci ve ikinci gecesi oynanır. Köyun veya mahallenin gençleri toplanıp, ortaya ates yakarlar. Ates sönmesin diye gazyagı veya yanık yagı dökulur. Bazen de eski lastik yakılır. Gençlerden biri atesin etrafında sırtı atese dönuk vaziyette davul ve zurnanın çaldıgı havaya uygun ritmik hareketlerle dönmeye baslar. Baska bir genç elinde kayısla yahut tekme ile ona vurmak için atılır. Onceki genç kendisine vurdurmamak için kaçar, sonradan oyuna giren genç atesin etrafında aynı hareketleri yapar. Oyun böylece devam edip gider. Bu oyunun en önemli özelligi hem ritmik hareketlerdeki beceri, hem de rakibi olan oyuncuyu saf dısı etmektir.

Kayın Gitme:
Dugunun ikinci gununun aksamı kız evinin gençleri, oglan evine kayın giderler. Bunun için gunduzden oglan evine haber gönderilir. Aksam gençler bir araya toplanıp, oglan evine varırlar. Oglan evi gelen gençlerin sayısına göre sofra hazırlarlar. Oglan evinin gençleriyle birlikte yenilir, turkuler söylenip çesitli oyunlar oynanır.

Bulgur Dövme:
Bir evin yıllık bulgur ihtiyacı ekseriya sert bugdaydan (sahmandan) yapılır. Kaynatılan bulgur, serilir, kurutulur. Bugdayın dısındaki kabugun soyulması için soku adı verilen oyuk tasın içinde tahta tokmaklarla dövulur. Bir çok yerde sokunun ismi dibektir. Köyun veya mahallenin gençleri bir araya gelip, sokuda bulguru döverler. Bulgur sahibi, gençlere çesitli yiyecekler ikram eder. Bulgur döven, gençler birbirlerini yormak için yarısırlar. Yorulan genç pes eder.
Gures Tutma:
Bazı dugunlerde oglan evinin gençleri ile kız evinin gençleri arasında gures musabakaları yapılır. Yenilen taraf, galip gelen tarafa ziyafet çeker.

Copyright © KIRSEHiR.gen.tr Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2002-09-13 (3197 Okuma)